De Bethelkerk Twittert

Bericht vanuit Israël door Bert en Betsie van de Weerd

Het wordt tijd om weer iets van ons te laten horen. Daarom onze tweede en laatste nieuwsbrief voor deze periode. Allereerst, dank u wel! We hebben veel en soms zeer uitgebreide reacties op onze eerste nieuwsbrief ontvangen.
Donderdag 25 april waren we tien weken in Israël. 12 mei weer terug. Dat zal ons nog moeilijk vallen.
Het land staat op dit moment volop in bloei. Het land is “groen”, zegt men hier, omdat heel veel gebeden verhoord zijn. Gebeden om regen. Het waterpeil van het meer van Galilea is weer gestegen, na lange tijd alleen maar gezakt te zijn. Echt mooi zomerweer is het daarom pas sinds enkele weken. Bert heeft zelfs nog een winterjas gekocht. Afgelopen zondag, derde dag van Pesach voor de Joden én eerste Paasdag voor de christenen, was het erg koud, met hagel en, Baruch Hashem, weer heel veel regen.

Overlijden Sal
Op de zondag na onze aankomst, op 17 maart, overleed Sal Israeli. We hebben hem en zijn vrouw Shulamith tweemaal drie maanden elke week bezocht. Op maandag 18 maart was er een herdenkingsbijeenkomst. Een maand na iemands dood is dat hier gebruikelijk. Sal werd door de mensen, die hem kenden, herinnerd. Wij waren ook uitgenodigd. Veel herinneringen in het Hebreeuws. Maar veel foto’s, video’s en muziek te zijner nagedachtenis maakten woorden, in welke taal ook, overbodig.

Nieuw echtpaar
We vertelden in onze eerste nieuwsbrief al dat we aan een nieuw echtpaar gekoppeld zijn. Ook het leven van dit Joodse echtpaar is door de oorlog getekend. Zij, geboren in 1940, werd als baby van 22 maanden “weggegeven”. Door twee tussenpersonen, bij wie (ooggetuige) de angst en de paniek op dat moment in hun ogen te lezen waren. Om haar in veiligheid te brengen. Ze kwam terecht in een christelijk gezin en werd later door haar “nieuwe” ouders geadopteerd. Pas toen ze tien jaar oud was, werd haar verteld dat ze Jodin was. Haar wat oudere zus wilde niet bij haar ouders weg. Haar ouders en zus hebben de oorlog niet overleefd.
Hij had ouders die veel zaken deden in het toenmalige Nederlands-Indië. In de meidagen van 1940 zijn die op stel en sprong naar Indië vertrokken. Grootvader en grootmoeder zouden ook komen, maar moesten nog wat zaken regelen, ze kwamen vervolgens niet meer weg en kwamen om in een kamp. Hij werd in een Jappenkamp geboren. Zijn vader moest voor de Japanners werken. Vader, moeder en zoon overleefden de oorlog. Elke week, als we dit echtpaar bezoeken, blijkt dat dit oorlogsverleden hen parten blijft spelen. We gaan geen namen noemen van dit echtpaar. Maar de stichting (www.elah.org.il), waarvoor we dit werk doen, moedigt ons wel aan om hun ervaringen verder te brengen. Reden: steeds meer mensen gaan de Holocaust, de Shoah, of bagatelliseren of zelfs volledig ontkennen. Bovendien, de mensen die het allemaal aan den lijve ondervonden hebben en overleefd, zijn op hoge leeftijd. Er blijven steeds minder ooggetuigen over.

Purim
We zijn deze drie maanden voor het eerst in het voorjaar in Israël. Het Poerimfeest, waarbij het Bijbelboek Esther centraal staat, hadden we hier dus nog niet gevierd. Het verhaal gaat over een vernuftig complot tegen het Joodse volk, dat uiteindelijk op een wonderbaarlijke overwinning voor datzelfde volk uitdraait. Lees het verhaal er maar eens op na. Blijft spannend. Bij Purim ben je verkleed en heb je een ratel. We zien op straat Haman rondlopen en Mordechai, maar ook grote en kleine prinsessen die Esther moeten voorstellen. Niemand mag de naam horen van de grote bedreiger van het Joodse volk in het verhaal. Dus als er Haman klinkt, hoor je met je ratel als een bezetene tekeer te gaan. Op 21 maart hebben we, samen met onze buren, in onze eigen wijk Purim gevierd. Uiteraard verkleed.

Palmzondag
Zondag 14 april, stond hier in de stad het verhaal van Jezus’ intocht in Jeruzalem centraal. Jezus rijdt op een ezel Jeruzalem binnen. Het volk juicht, zwaait met palmtakken en legt kleding op de route die Jezus volgt. Dit is de koning, vindt men, die de Romeinen wel eens even zal gaan vertellen hoe het anders en beter kan in het land. Hosannah, hosannah ! Jezus huilt echter als hij toegejuicht wordt. Want hij voorziet, uitziende op de stad, dat daarvan, zo’n 70 jaar later, niet één steen op de andere zal blijven liggen. Het begin van weer een verstrooiing. Vanaf de top van Olijfberg zijn we, voor ons ook een nieuwe ervaring, met duizenden mensen, op 14 april afgedaald naar de stad en al zingend de oude stad binnengelopen. De route van Jezus op de ezel. Er waren ongekende veiligheidsmaatregelen getroffen om de stoet veilig haar route te kunnen laten afleggen. We hebben met christenen uit heel veel landen, maar vooral uit de Palestijnse gebieden, zwaaiend met palmtakken, de omstanders iets van het aanstaande Paasfeest kunnen laten zien.

Pesach en Pasen
Pesach, ook nieuw voor ons, begon vrijdag 19 april bij het aanbreken van de sabbat. Bij Pesach wordt de wonderbaarlijke uittocht van het volk Israël uit Egypte herdacht. De Exodus. In het Engels Passover. Tijdens die uittocht indertijd was er geen tijd om het brood te laten rijzen. Tijdens Pesach, dat een week duurt, wordt daarom niets gegeten waar zuurdesem, gist, in verwerkt is. Je moet het dus doen met een Matzah. Bij het begin van Pesach moet alle voeding met zuurdesem en gist opgeruimd zijn. Dat betekent een enorme grondige schoonmaak van alles wat je bezit. In de huizen, maar ook de auto op straat moet er aan geloven. Niet alleen het huis wordt grondig van het gezuurde bevrijd. Het servies, het bestek, de potten en pannen moeten ook gereinigd worden van de zuurdesem. Alle resten gist, brood, cake, graan, pizza, pasta, bier en koekjes moeten weg! De orthodoxe vrome Joden gaan zelfs zo ver dat ze die resten op de dag voor Pesach op straat verbranden. We stonden er bij in de orthodoxe wijk Mea Shearim.

Er is dus heel veel gepoetst en geboend. Maar, humor! , zondag 14 april nam Egypte wraak (Revenge of Egypt). Zo kopten de kranten in Israël. Er woedde een enorme zandstorm met fijn zand uit de Sinaï. Het lijkt op een dichte mist, de horizon en het zicht zijn volledig verdwenen en de zon is niet meer te zien. Het wordt donker. Het fijne zand kom je vervolgens overal tegen. Ook rondom ons huis was het helemaal grauw en geel. Dus daarna opnieuw poetsen en boenen.
Als al het voorwerk is gedaan, kan Pesach beginnen. Met de maaltijd die je houdt met je gezin, familie en vrienden. De seidermaaltijd op seideravond. Volgens de Pesach-Siddur, een soort liturgie- en gebedenboek, wordt de vertelling (Haggadah) van de Exodus gedaan.

We kerken zondags bij Christ Church, inmiddels “onze” gemeente. Ook bekend als de Joodse Protestantse Kerk, met een Anglicaanse liturgie. Dicht bij de Jaffa Poort in de Oude Stad. Met de broeders en zusters uit deze gemeente hebben wij een indrukwekkende Seideravond mogen meemaken aan de oevers van de Dode Zee. Met de Haggadah en met tekst en uitleg over de rituelen, gebeden, gerechten en symbolen, die allemaal heenwijzen naar de “Uitleiding uit het Diensthuis”. De avond daarvoor, Witte Donderdag, hadden we in Christ Church een korte kerkdienst, waarbij de gebeurtenissen in de hof van Getsemane centraal stonden. Vervolgens hebben we daar in Getsemane als gemeente rondgelopen. We lazen, bij het licht van onze telefoontjes, de teksten uit Lukas 22 over de slapende discipelen, de lijdende Jezus, zijn gevangenneming, de Judaskus, over het verschil tussen Petrus en Judas, die beide wel berouw toonden, maar...

Zaterdagmorgen 20 april zijn we naar een voor ons bijzondere dienst van de Joods-Messiaanse Gemeente Ro’eh Ysrael (Herder van Israël) geweest. Het oorspronkelijke idee voor deze gemeente, die inmiddels 40 jaar bestaat, was om terug te keren naar het patroon van de gemeenschap van gelovigen in de eerste eeuw: Joden die Joden bleven en niet-Joden die niet-Joden bleven, maar die toch samen Yeshua aanbidden. We beleefden een dienst, die heel dicht tegen de gebruikelijke gang van zaken in een Joodse synagoge aanzit. Met één groot fundamenteel cruciaal verschil. Yeshua. En op zondagmorgen 21 april, Paasmorgen, een uitbundige opgewekte dienst meegemaakt, weer in "onze" eigen Christ Church-gemeente

Verkiezingen
Netanyahu heeft opnieuw gewonnen. Dankzij, het moet gezegd, een uitgekiende knappe campagne, waarbij Bibi, koosnaam voor Netanyahu, zelfs Trump en Putin voor zijn herverkiezingskarretje wist te spannen. Trump heeft vlak voor de verkiezingen de Golan als Israëlisch grondgebied erkend. Putin heeft Russische militairen in Syrië ingezet om de stoffelijke resten van een al jaren vermiste Israëlische soldaat op te sporen. Allemaal in de aanloop van de verkiezingen. Bibi moest, om kiezers voor zijn Likud te winnen, ook stevige uitspraken doen. Bijvoorbeeld beloven dat hij na zijn herbenoeming als premier alle nederzettingen op de Westbank zal gaan annexeren. De rechtse partijen waarmee hij de nieuwe regering moet gaan vormen, zullen hem scherp aan die belofte gaan houden.

Als Netanyahu niets doet, ligt zijn kabinet aan diggelen. Gaat hij zijn belofte uitvoeren, dan kunnen de spanningen tussen Israël en de Palestijnen weer gaan toenemen. Hoewel, veel nederzettingen zijn eigenlijk al geannexeerd, waardoor er misschien niet zo heel veel zal veranderen. Op dit moment zijn de onderhandelingen voor een nieuwe regering in volle gang. Er zijn een aantal hete hangijzers. Vallen de orthodoxe Joden nu wel of niet onder de militaire dienstplicht. Hoe gaat de nieuw te vormen regering reageren op het weldra te onthullen vredesplan van Trump. Hoe houdt Israël Trump te vriend en neemt het toch afstand, want die kans is zeer groot, van de Amerikaanse vredesplannen, waarbij beide partijen, zoveel is al duidelijk, (quote van Jared Kushner op 24 april) moeten “inleveren” en “pijn moeten lijden”. Inmiddels, 28 april, circuleren er ook berichten dat de Russen met een vredesplan voor het Midden-Oosten komen. Israël claimt ook goede verhoudingen met Rusland te hebben en wil dat (i.v.m. Syrië) ook zo houden. Bovendien, Russen genieten meer vertrouwen bij de Palestijnen dan de Amerikanen. Weer een politiek obstakel voor het nieuwe kabinet. Laten we bidden voor een gezamenlijk initiatief van Rusland en de USA. Maar dan moet je wel, op voorhand, in wonderen geloven.

Westbank
Bert werkt inmiddels zo nu en dan weer even op/voor de Westbank. Een aantal Nederlandse en Engelse werkers, die hier bezig waren voor de Olijfhoutwerkplaats en Love into Action, zijn in 2018 door Israël min of meer het land uit gezet. Het beleid van Israël t.a.v. het verschaffen van visa aan christelijke werkers op de Westbank is maar moeilijk te doorgronden. Voor Love into Action en de Olijfhoutwerkplaats betekent dat dat het werk “op de grond”, ter plekke, volledig door lokale mensen wordt uitgevoerd en dat de uiteindelijke aansturing van dit werk, op afstand, vanuit Engeland plaatsvindt. Omdat de lokale mensen niet van de Westbank af mogen en het Israëlische burgers verboden is om de Westbank te betreden, en wij wel vrijelijk heen en weer mogen reizen met onze Hollandse paspoorten, verrichten wij zo nu en dan hand- en spandiensten, omdat de “borders and checkpoints” met alle in- en uitreisbeperkingen deze organisaties nogal parten spelen.

Aleh
In Aleh (www.aleh.nl) blijven we aan het werk met onze dubbel gehandicapte kinderen. We hebben deze keer kinderen, waar we inmiddels toch wat contact mee hebben kunnen krijgen. Hoe gebrekkig ook. We vullen als het ware het reguliere personeel aan, door de kinderen heel veel aandacht te geven, met ze te spelen , ze te knuffelen, ze eten te geven. De kinderen herkennen ons inmiddels, laten dat merken, soms alleen door een glimlach op hun gezicht en ze geven ons, als het ware, zo de mogelijkheid om hun leven, dat zo door beperkingen bepaald wordt, toch een beetje mooier en beter te maken. Betsie, met ervaring daarin in Nederland, zwemt inmiddels ook met deze kinderen. Hydrotherapie, onze kinderen hebben er nog nooit van gehoord, maar wat genieten ze er van.

Tenslotte….
We zijn nog twee weken hier.
Vandaag is Betsie jarig. Ze is 70 jaar geworden. We hebben het in de stad gevierd met onze buren uit Veenendaal.
Onze andere buren zagen we al in maart.
Wat gebeurt er nog meer in die twee weken?
Op 2 mei zijn we uitgenodigd om met Elah en een aantal Shoah-overlevenden naar Tel Aviv te gaan, om daar alle Joden te herdenken, die tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen zijn. Op Yom Ha Shoah of Holocaust Remembrance Day. Een nationale gedenkdag. Dan klinken overal in het hele land om 10.00 uur ’s morgens de sirenes. Op 1 mei gaan we de woestijn in met alle vrijwilligers van Aleh.
Op 4 mei gaan we helpen op de Bazar van Christ Church. Via de opbrengst wordt een aantal goede doelen gesteund.
We gaan onze laatste bezoeken brengen aan een aantal mensen die we kennen. We gaan nog twee weken bij onze kinderen werken. We doen onze laatste dingen voor de organisaties op de Westbank.
Wat nog meer? We blijven bruggetjes bouwen tussen de mensen die elkaar hier regelmatig in de haren vliegen. Op alle plaatsen waar we komen. Betsie heeft het dan over het aanleggen van “kleine loopplankjes”, om mensen uit te nodigen om nader tot elkaar te komen.
We hebben deze periode heel veel mensen gesproken over de toestand in dit land. Omdat die ons bezig houdt, ons intrigeert en omdat we er langzamerhand ook een beetje deel van uitmaken. We spraken mensen die uitgesproken pro-Israël zijn én die helemaal op de hand van de Arabieren en Palestijnen zijn en heel veel mensen daar tussenin. Om goed te kunnen begrijpen wat er speelt in dit land.
Wij weigeren positie te kiezen. God houdt van Joden, moslims en christenen. God heeft beloften aan Isaak gedaan, maar ook aan Ismaël. Ieders taak is het, denken we, (en dat met de nodige bescheidenheid, wie zijn wij), om in het hier en nu te streven naar betere verhoudingen tussen de mensen en daar nu aan te werken. Door recht en gerechtigheid na te streven. Samen. Elke dag opnieuw. In Israël, op de Westbank, in Gaza, in Nederland, overal! Waar mensen elkaar wel kunnen schieten, waar haat een rol speelt, waar men elkaar wegzet, kan Gods liefde moeilijk doorgegeven worden. Daarom zijn we blij als we zien dat er ook heel veel en goed samengewerkt wordt tussen de volken en de religies hier in dit land.

Hoe je het politiek ook duidt, er komt voorzichtig toenadering tussen Israël en een aantal Arabische landen. Er zijn op de Westbank meer Palestijnen, dan men officieel zal willen toegeven, die met de inwoners van Israël graag in vrede zouden willen leven. Uit peilingen in Israël blijkt het verlangen naar vrede ook nadrukkelijk. Velen willen de vicieuze cirkel van het “oog om oog” doorbreken. In Gaza willen veel mensen van Hamas af, maar zeg dat maar eens in het openbaar. Maar de politieke kopstukken in Ramallah en Jeruzalem blijven veelal in “wij tegenover zij” denken.
Als er wat verandert, denken we, moet dat misschien wel, via interactie van mens tot mens, dus op kleine schaal, van onderop komen. Denk aan de “Tent of Nations” www.tentofnations.nl.
Of aan de Parents Circle, een organisatie die mensen uit Israël en vanuit de Arabieren/ Palestijnen bij elkaar brengt.
Wat hen verenigt: ze hebben allemaal dierbaren verloren in “het conflict”. Maar, zeggen ze, de enige echte wraak voor alle dood en verderf in dit land, die ze betreuren, is het bevorderen van verzoening. Zo kun je ook wraak nemen. Musalaha en Artolution zijn andere organisaties die, met geloof, hoop, volharding, liefde én vertrouwen in elkaar, een proces van verzoening op gang proberen te brengen. Daarom een nog zeer actuele vraag van Abraham Lincoln: “Vernietig ik mijn vijanden niet door ze tot mijn vrienden te maken?”
We wensen een ieder die dit leest het allerbeste toe. Dank voor uw aandacht. Het ga u goed. Als u wilt reageren op ons verhaal, dan stellen we dat zeer op prijs. Nogmaals bedankt voor alle reacties op onze eerste nieuwsbrief.
Shalom en Le’ hitra’ot. Vrede en tot ziens. In Nederland.

28 april 2019
Bert en Betsie
vandeweerdbert@gmail.com
snijderbetsie@gmail.com